Eskişehir Gezi Rehberi: Günübirlik Gezilebilecek Yerler

Eskişehir Porsuk Çayı üzerindeki köprüleri süsleyen ve şehrin sembollerinden biri olan Aslan Heykeli

Bulunduğu coğrafi konum ve geçmiş medeniyetlerden taşıdığı izler ile yurdumuzun dört bir yanında gidilmeyi, görülmeyi, keşfedilmeyi bekleyen o kadar çok güzellik var ki... Ben son iki senedir kültür turlarına ilgi duymaya başladım. Zaman ve fırsat buldukça 5 kişilik arkadaş grubumla günübirlik veya birkaç gecelik kültür turlarına katılıyorum. Bu turlardan biri olan Eskişehir gezisine günübirlik gittim. Gezilecek yerleri bir güne sığmayacak kadar çok olan bu şehirde; tur firması ile uğradığımız noktalardan ve bunların haricinde Eskişehir'de gezilecek yerlere dair güzel bir rehber hazırladım. Okumaya hazırsanız, Eskişehir'i keşfetmeye başlayalım.

Tarihin ve Gençliğin Başkenti: Eskişehir

Antik çağlarda ''Dorylaion'' adıyla anılan Eskişehir; tarih boyunca Frig, Lidya, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı gibi pek çok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. ''Dünyanın En Güvenli Şehirleri'' sıralamasında ilk 100'e giren, 2013 yılında Türk Dünyası Kültür Başkenti seçilen ve 2023 verilerine göre dünyanın en yaşanabilir üçüncü şehri olan Eskişehir, üç büyük devlet üniversitesine ev sahipliği yapması nedeniyle de Türkiye'de ''Öğrenci Başkenti'' olarak tescillenmiş bir şehirdir. 

Eskişehir aynı zamanda, içinden geçen Porsuk Çayı sayesinde ''Türkiye'nin Avrupa Şehri'' olarak anılmaktadır. Zengin tarihi geçmişi, hareketli sosyal yaşamı ve büyüleyici atmosferiyle öne çıkan bu eşsiz şehrin harika rotalarına daha yakından bakalım.

Eskişehir Porsuk Çayı üzerinde tur yapan Esbot teknesi ve çayın iki yakasını bağlayan estetik köprüler

Porsuk Çayı

Eskişehir'in tam ortasından geçen Porsuk Çayı, şehrin iki merkez ilçesi olan Tepebaşı ve Odunpazarı arasında doğal bir sınır çizgisi görevi görüyor. Bölge, şehrin kalbi sayılan Adalar bölgesi; Venedik'i anımsatan atmosferi, hareketli yaşamı ve kültürel zenginlikleriyle öne çıkıyor. 

Porsuk Çayı'nda, belediye tarafından düzenlenen ücretli Esbot tekne ve Venedik usulü tasarlanmış gondol turlarına katılabilir; çayın her iki yakası boyunca uzanan kafe, restoran ve eğlence mekanlarında keyifli birkaç saat geçirebilirsiniz. Alışveriş ve yeme-içme seçenekleriyle şehrin en canlı noktalarından biri olan Doktorlar Caddesi'ni turlayabilir; Türkiye'nin ilk yapay plajının da bulunduğu Kentpark ile romantik köprüleri ve peyzaj alanlarıyla bilinen Şehr-i Aşk Adası'nı gezebilirsiniz.

Eskişehir Porsuk Çayı kıyısında, arkada Venedik havası estiren geleneksel gondol turu

TÜRASAŞ Devrim Arabaları Müzesi

2018 yılında ziyarete açılan müze, Eskişehir'in Tepebaşı ilçesinde yer alıyor. Türkiye'nin sanayi, demiryolu ve otomotiv tarihine ışık tutan müzenin hem açık hava sergisi hem de kapalı modern salonu bulunuyor. Müzenin başyapıtı tabii ki ''Devrim'' otomobili. 1961 yılında Eskişehir'deki demiryolu atölyelerinde Türk mühendis ve işçileri tarafından sadece 129 günde üretilen Türkiye'nin ilk yerli otomobili olan Devrim, bahçedeki özel camlı fanusta sergileniyor. Müzenin bahçe bölümünde sergilenen objelerden bir diğeri de Türk mühendis ve işçileri tarafından üretilen 97 ton ağırlığındaki ''Karakurt'' lokomotifi. 

Müzenin kapalı salonunda ise Devrim arabasının yapımında kullanılan döküm potaları, kaynak motorları, yerli otomobile ait motor bloku, teknik çizimler, şemalar ve o döneme ait tarihi belgeler ile eski telgraf cihazları yer alıyor. Müze, pazartesi günleri hariç hafta içi 10.00-17.00, hafta sonu ise 09.00-17.00 saatleri arasında ziyarete açık. Devrim arabasının bulunduğu açık alan ve bahçe ücretsiz olarak gezilebiliyor; kapalı sergi salonuna giriş için bilet alınması gerekiyor.

TÜRASAŞ Müzesi bahçesindeki özel camlı fanusunda sergilenen, Türkiye’nin ilk yerli otomobili Devrim

Sazova Bilim Kültür ve Sanat Parkı

Sazova Mahallesi'nde, Ziraat Fakültesinin boş arazisine kurulu olan tematik park, ilk kez 2008 yılının Ekim ayında ziyarete açıldı. "Türkiye'nin Disneyland'i" olarak da bilinen park, 400 bin metrekarelik bir alanı kaplıyor. 

Yaklaşık 25.000 metrekarelik büyük bir yapay gölet etrafına kurulu parkın içinde; 1200 kişi kapasiteli amfi tiyatro, 8 önemli tarihi kulenin senteziyle oluşturulmuş 26 kuleli Masal Şatosu, Kristof Kolomb'un Amerika kıtasını keşfettiği meşhur Santa Maria gemisinin birebir ölçülerinde tasarlanmış maketi olan Kalyon Müze Gemisi (Korsan Gemisi olarak da biliniyor), Bilim Deney Merkezi, Sabancı Uzayevi, Hayvanat Bahçesi, Eti Sualtı Dünyası, Japon Bahçesi, masal kahramanlarından oluşan oyun grupları, geniş yürüyüş yolları bulunuyor. Park alanı içinde özel gezi trenleri de hizmet veriyor.

Sazova Bilim Kültür ve Sanat Parkı'nın simgesi olan, 26 kulesiyle masalsı bir atmosfer sunan büyüleyici Masal Şatosu

Esminyatürk (Türk Dünyası Şaheserleri Parkı)

Sazova Parkı'nın içerisindeki kültürel duraklardan biri olan Esminyatürk, 2013 Türk Dünyası Kültür Başkenti etkinlikleri kapsamında şehre kazandırılmış. İstanbul'daki Miniatürk'ün bir benzeri olarak tasarlanan alanda; Anadolu, Balkanlar ve Orta Asya gibi geniş bir coğrafyaya ait 32 tarihi eserin 1/25 oranında küçültülmüş maketleri sergileniyor. 

Sergilenen eserler arasında, Orhun Abideleri (Moğolistan), Selimiye Camii (Edirne), Mostar Köprüsü (Bosna-Hersek), Tac Mahal (Hindistan) ve Divriği Ulu Camii (Sivas) öne çıkıyor. Her maketin önünde, eserin tarihi ve önemi hakkında bilgi veren sesli rehberlik ve tanıtım panoları bulunuyor. Pazartesi günleri kapalı olan alan haftanın diğer günlerinde, 10.00-17.00 (yaz döneminde bazen 18.00'e kadar) saatleri arasında ücretli olarak gezilebiliyor.

Esminyatürk içerisinde yer alan, Hindistan'daki dünyaca ünlü mimari harika Tac Mahal'in minyatür maketi

Odunpazarı

Porsuk Çayı, Devrim Arabaları Müzesi, Sazova Bilim Kültür ve Sanat Parkı ve Esminyatürk'ten sonraki durağımız tarihi Odunpazarı ilçesi oldu. Tarihi diyorum çünkü Eskişehir'in en eski yerleşim bölgesi olan Odunpazarı'nın kökleri antik dönemlere kadar uzanıyor. İlçe, adını geçmişte dağlardan getirilen odunların buradaki meydanda satılmasından almış. Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde kentin idari ve kültürel merkezi olmuş. Bugün Odunpazarı sokaklarında gördüğümüz cumbalı evler, ağırlıklı olarak 19. yüzyıl Osmanlı kent mimarisinin çizgilerini taşımaktadır.

"Tarihi ve Kentsel Sit Alanı" ilan edilerek koruma altına alınan ilçe aynı zamanda UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde de yer alıyor. İlçedeki evlerin bir kısmı günümüzde butik otel, restoran ve kafeterya olarak hizmet veriyor. Kurşunlu Külliyesi ve Camii, OMM (Odunpazarı Modern Müze), Yılmaz Büyükerşen Balmumu Heykeller Müzesi, Çağdaş Cam Sanatları Müzesi, Kurtuluş Müzesi, Atlıhan El Sanatları Çarşısı ve Kırk Ambar Çarşısı gezilecek yerlerin başında geliyor.

Atlıhan El Sanatları Çarşısı avlusunda yer alan ikonik at heykelleri ve lületaşı atölyelerinin sıralandığı tarihi avludan bir görünüm

Tur firması ile yaptığımız günübirlik turda bir güne ancak bu durakları sığdırabildik. Tabii ki Eskişehir'de gezilecek yerler bu kadarla sınırlı değil. Eti Arkeoloji Müzesi, Han Yeraltı Şehri, Frig Vadisi ve Yazılıkaya (Midas Anıtı), Sivrihisar tarihi alanları, Şelale Park, Dede Korkut Parkı, Gürleyik Şelalesi, Tayfun Talipoğlu Daktilo Müzesi ve Vecihi Hürkuş Havacılık ve Teknoloji Parkı gibi noktalar da kesinlikle görülmeye değer. Eskişehir, her köşesinde farklı bir hikaye barındıran ve tam anlamıyla keşfetmek için aslında 2-3 gün ayrılması gereken bir şehir. Belki bir sonraki rotanızda bu gizli kalmış güzellikleri siz gezersiniz.